
Nogironligi bo‘lgan shaxslar «Ishga marhamat» monomarkazlarida kasb-hunarga o‘qishlari uchun imtiyozlar
- Matnli format
- Video format
- Oson matn

Muharrir: Dilmurod Yusupov
llyustratsiya: Nafisa Xusnitdinova
Illyustratsiyaga tifloizoh: Suratda nogironligi bo‘lgan shaxslar kasb-hunar o‘rganishi uchun «Ishga marhamat» monomarkazi tasvirlangan. Binoning old qismida nogironlar aravachasida turgan shaxs ko‘rsatilgan. U markaz tomon qarab turibdi. Rasm pastki o‘ng burchagida «huquqplus» logotipi joylashgan.
“Ishga marhamat” monomarkazlarida nogironligi bo‘lgan shaxslar turli kasblarni bepul o‘rganishlari va ish topish imkoniyatiga ega bo‘lishlari mumkin. U yerda turli xil nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun maxsus kurslar tashkil etiladi. Ushbu maqolada siz monomarkazda kasb-hunarga o‘qish uchun imtiyozlardan foydalanish haqida batafsil bilib olasiz.
Monomarkazlarning (hozirigi kunda «Kasbiy koʻnikmalar markazi» deb atalyapti) asosiy maqsadi ishsiz va ish qidirayotgan shaxslarni ayniqsa, yoshlarni kasb-hunar, tadbirkorlik va xorijiy tillarga o‘qitish, shuningdek, xorijga vaqtincha ishga ketayotgan fuqarolarni oldindan moslashtirishdir. 2021-yil 1-fevraldan PQ-57-son Prezident qaroriga muvofiq, “Ishga marhamat” monomarkazlarida nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun talab yuqori kasblar, xorijiy til, kompyuter savodxonligi va dasturlash asoslari bo‘yicha doimiy o‘quv kurslari tashkil etiladi.
Hozirgi kunda respublikamizda jami 17 ta hududiy “Ishga marhamat” monomarkazlari faoliyat yuritmoqda. Quyidagi jadvalda ularning telefon raqamlari va manzillari keltirilgan:
| Hudud | Telefon raqami | Manzil |
|---|---|---|
| Toshkent shahri | +998 (71) 207 69 00 (114, 115) | Toshkent shahar, Yashnobod tumani, Parkent ko‘chasi 331-uy |
| Samarqand | +998 (66) 225 08 40, +998 (90) 478 04 30 | Kimyogarlar qo‘rg‘oni, Narpay ko‘chasi 7-b uy |
| Andijon | +998 (55) 201 33 44 | Andijon shahar, Boburshox ko‘chasi 4-uy |
| Angor | +998 (55) 451 80 06 | Angor tumani, «Madaniyat» mahallasi, Yoshlar ko‘chasi 1-uy |
| Jizzax | +998 (72) 223 81 44 | Jizzax shahar, Sharof Rashidov shoh ko‘chasi 44-uy |
| Farg‘ona | +998 (73) 241 97 37 | Farg‘ona shahri, S. Temur ko‘chasi 245-uy |
| Urganch | +998 (62) 226 06 46 | Urganch shahri, Baynalminalchi ko‘chasi 6-uy |
| Navoiy | +998 (78) 770 35 05 | Navoiy shahri, Navoiy ko‘chasi 51-uy |
| Nurota tumani | +998 (95) 607 06 07, +998 (93) 987 86 86 | Nurota tumani, Chuya MFY, Chuya qishlog‘i 4-uy |
| Qarshi shahri | +998 (55) 401 61 70 | Qarshi shahri, «Oydin» MFY, Alisher Navoiy ko‘chasi 70 A-uy |
| Namangan | +998 (69) 226 07 11 | Namangan shahri, Ozod MFY, A. Xodjayev ko‘chasi 38-uy |
| Quva tumani | +998 (90) 583 13 38, +998 (91) 283 13 38 | Quva tumani, Mustaqillik MFY, Talabalar ko‘chasi 585-uy |
| Nukus shahri | +998 (55) 102 40 12 | Nukus shahri, A. Utepov ko‘chasi |
| Buxoro shahri | +998 (905) 176 60 06, +998 (65) 226 24 64 | Buxoro shahri, Piridastgir ko‘chasi 13-uy |
| Oqqo‘rg‘on tumani | +998 (70) 202 21 19, +998 (70) 202 61 19 | Toshkent viloyati, Oqqo‘rg‘on tumani, Tolouvi MFY, Oybek ko‘chasi |
| Denov tumani | +998 (93) 672 04 60, +998 (99) 672 04 80 | Denov tumani, Xo‘ja Aloviddin Attor ko‘chasi 52-uy |
| Guliston shahri | +998 (99) 236 42 84, +998 (99) 626 86 02 | Guliston shahri, Taraqqiyot MFY, Xondamir-49 |
Prezidentning PQ-390-sonli qaroriga ko‘ra, barcha hududlardagi “Ishga marhamat”monomarkazlari qoshida “Imkoniyatlar markazi” tashkil etilishi kerak edi. Bunday maxsus markazlarda nogironligi bo‘lgan shaxslarning bandligini ta’minlash, ularni kasb-hunarga o‘qitish hamda madaniyat, san’at va sportga qiziqishlarini qo‘llab-quvvatlash ko‘zda tutilgan.

“Imkoniyatlar markazlari”da quyidagi ishlar amalga oshirilishi kerak:
- Nogironligi bo‘lgan shaxslar va ish beruvchilar o‘rtasida muloqot o‘tkazish hamda ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish maydoni sifatida faoliyat yuritish.
- Nogironligi bo‘lgan shaxslar bilan dastlabki suhbatlar o‘tkazib, ularning qiziqishlariga mos ravishda kasb-hunarga o‘qitishga ko‘maklashish.
“Ishga marhamat” monomarkazlarida o‘qish uchun arizani qanday topshirsa bo‘ladi?
Nogironligi bo‘lgan shaxs monomarkazlarda tikuvchilik, oshpazlik, qandolatchilik, kompyuter savodxonligi, tadbirkorlik bo‘yicha savodxonlik kabi bir qator kasblar bo‘yicha bilim olishlari mumkin. Buning uchun nogironligi bo‘lgan shaxs o‘zi istiqomat qiladigan hududiy Aholi bandligiga ko‘maklashish markaziga (ABKM) (xalq tilida «mehnat birjasi») borib murojaat qilishi kerak bo‘ladi.
Nogironligi bo‘lgan shaxs hududiy ABKMga borib murojaat qilganida, shaxsini tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki ID karta), shuningdek, nogironlik holatini tasdiqlovchi Tibbiy ijtimoiy ekspertiza komissiyasi (TIEK) tomonidan taqdim etilgan ma’lumotnoma bilan borishi talab etiladi. Taqdim etilgan hujjatlar asosida ABKM nogironligi bo‘lgan shaxsga kasb-hunarga o‘qish uchun yo‘llanma berishi kerak.
Ushbu yo‘llanmaning amal qilish muddati – 1 oy (bir oy) hisoblanadi. Masalan, ko‘rish bo‘yicha nogironligi bo‘lgan shaxs «Kompyuter operatori» kursida o‘qish uchun ABKMdan yo‘llanmaga ega bo‘ldi. Agar nogironligi bo‘lgan shaxs yo‘llanma olgach, bir oydan muddat ichida undan foydalanmasa, hujjat o‘z ta’sirini yo‘qotadi.
Ushbu yo‘llanma asosida nogironligi bo‘lgan shaxs monomarkaz tomonidan tavsiya etilgan kasb-hunar markaziga murojaat qilsa, uning erkin kasb o‘rganishga bo‘lgan huquqi ta’minlab beriladi. E’tiborlisi shundaki, monomarkazlar orqali kasblarni o‘rganishning yosh chegarasi 16 yosh etib belgilangan. 16 yoshga to‘lgan istalgan yoshdagi nogironligi bo‘lgan shaxs kasb o‘rganish bo‘yicha yuqoridagi tartibga ko‘ra, murojaat qilishi mumkin.
Eslatma! 2025-yil 1-maydan boshlab, yo‘llanma berish amaliyoti vaucher taqdim etish amaliyotiga o‘zgartiriladi. Bugungi kunda nogironligi bo‘lgan shaxslarni kasbga yo‘naltirish faqat Toshkent va Samarqand viloyatlarida vaucher amaliyoti orqali amalga oshirilyapti. Endilikda 35 turdagi bozori chaqqon kasblarni vaucher asosida bepul o‘rganishingiz ham mumkin.
Ma’lumotlarga ko‘ra, “Ishga marhamat” monomarkazlarida kurslar 15 nafar o‘quvchi yig‘ilsagina, boshlanar ekan.
Kasb-hunarga o‘qishga arizani onlayn tarzda ham yuborsa bo‘ladimi?
«Ishga marhamat» monomarkazlari va kasb-hunarga o‘qitish markazlari kurslarida o‘qish uchun arizani Yagona davlat xizmatlari portali my.gov.uz orqali ham masofadan turib yuborish imkoniyati bor. Buning uchun siz my.gov.uz portaliga kirib, mavjud xizmatlar ro‘yxatidan «Bandlik va mehnat munosabatlari» bo‘limini tanlashingiz kerak.
Bu bo‘lim ichidan «Kasbiy ko‘nikmalar markazlari va kasb-hunarga o‘qitish markazlarida o‘qish uchun ariza yuborish» xizmatini tanlang va kerakli ma’lumotlarni to‘ldiring.

Nogironligi bo‘lgan shaxslarga kasb-hunarga o‘qish davrida stipendiyalar beriladimi?
Nogironligi bo‘lgan shaxslarni kasb-hunarga o‘qitish jarayonlari yakunlangandan keyin ularga davlat sertifikati taqdim etiladi. Monomarkazlar nogironligi bo‘lgan shaxsni kasbga o‘qitish doirasida uni ishga joylashtirish vazifasini ham o‘z zimmalariga olishadi.
Kasb-hunarga o‘qish davomida nogironligi bo‘lgan shaxslarga nogironlik nafaqasi yoki pensiyasi bilan bir vaqtda, bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 2 baravarigacha (824 000 so‘m) miqdorida har oylik stipendiya to‘lab beriladi. (Ma’lumot uchun, 2025-yil 1-avgust holatiga ko‘ra, BHM 412 000 so‘mni tashkil etadi.)
Ushbu stipendiyalar Bandlikka ko‘maklashish davlat jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan kasblarga o‘qitish maqsadida ajratiladi. Stipendiyalar nogironligi bo‘lgan shaxslarga, shuningdek, muddati 3 oy (uch oy)dan ko‘p davom etadigan o‘quv kurslariga qabul qilingan Ijtimoiy himoya yagona reyestridagi oilalarning ishsiz a’zolariga to‘lanadi.
Foydalanilgan manbalar:
- «Kambag‘al va ishsiz fuqarolarni kasb-hunarga o‘qitish tizimini takomillashtirish hamda mehnat organlari faoliyati samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 05.04.2021 yildagi 183-son qarori, https://lex.uz/docs/-5354947
- «Nogironligi bo‘lgan shaxslarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularning bandligiga ko‘maklashish hamda ijtimoiy faolligini yanada oshirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 21.12.2021 yildagi PQ-57-son qarori, https://lex.uz/ru/docs/-5789981
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 29.04.2022 yildagi PQ-230-son qarori, https://lex.uz/docs/-5989741
- «2025-yilda aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 17.01.2025 yildagi PQ-12-son qarori, https://lex.uz/uz/docs/-7327821
Assalomu alaykum xammaga men 2guru nogroniman.yaxshi farmonlar chiqibdi.men xam kirsam boʻladimi shu Kasb hunar oʻrganishga? Ishga kirsam boʻladimi?
Vaalaykum assalom, Ziyoda! Ha, albatta bo’ladi. Hududingizdagi «Ishga marhamat» monomarkaziga murojaat qilishni tavsiya qilamiz. Ishga kirish masalasi bo’yicha ham ularga bevosita murojaat qiling, yoki mana shu maqolamizdagi mehnat qilish kafolatlaringiz bilan tanishing: https://huquqplus.uz/materials/mehnat/1487
Assalomu alaykum men 2gruhman 3 oy kandolat va oshpazlarni tugatdim qancha stipendiya olaman har oyiga.
Vaalaykum assalom, Mehribon! Savolingiz uchun rahmat. Respublika kasbiy ko‘nikmalar markazida (avval «Ishga marhamat» monomarkazi deb atalgan) kasbiy malaka oshirish kurslarida o‘qish jarayonida nogironligi bor shaxslarga stipendiya 750 000 so‘m miqdorida to‘langan 2025-yil holatiga ko‘ra. Batafsilroq va yangiroq ma’lumotni siz o‘qiyotgan markaz rahbariyatidan olsangiz bo‘ladi. O‘qishlaringizga omad!