
Nogironligi bo‘lgan shaxslarga uy-joy olishda qanday imtiyozlar bor?
- Matnli format
- Video format
- Oson matn

Muharrir: Nasiba Atamuratova
Illyustratsiya: Alina Olimova
Illyustratsiyaga tifloizoh: Uy oldida nogironlik aravachasida o‘tirgan odam tasvirlangan.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 25-martdagi 182-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Uy-joy sotib olish yoki yakka tartibdagi uy-joylarni qurish va rekonstruksiya qilish uchun fuqarolarga subsidiya to‘lash tartibi to‘g‘risida”gi nizomga asosan fuqarolarga uy-joy sotib olishlari uchun subsidiya ajratilishi belgilangan.
Subsidiya – uy-joy sotib olish uchun fuqaroga berilgan kreditning bir qismini davlat tomonidan qaytarmaslik sharti bilan to‘lab beriladigan mablag‘dir. Subsidiyalar faqatgina shaxsning ro‘yxatdan o‘tgan doimiy yashash joyidagi hududi bo‘yicha va bir oilaga (oila a’zolarining bittasiga) faqat 1 marta beriladi. Bunda subsidiya ipoteka krediti bo‘yicha boshlang‘ich badal va foizlarning bir qismini qoplash hamda yakka tartibdagi uy-joylarga ajratilgan ipoteka krediti bo‘yicha foizlarning bir qismini to‘lab berish shaklida berilishi mumkin.
Boshlang‘ich badal – Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida birlamchi uy-joy bozorida sotib olinadigan kvartira qiymatining 15 foizidan kam bo‘lmagan miqdordagi mablag‘ bo‘lib, shundan davlat budjetidan to‘lab beriladigan qat’iy belgilangan subsidiya va uy-joy qiymatining kamida 5 foizi qarz oluvchi tomonidan o‘z mablag‘lari hisobidan shakllantiriladigan mablag‘dir.
Boshlang‘ich badal uchun subsidiya esa – talabgorga qurib bitkazilgan kvartirani ipoteka krediti asosida sotib olishda boshlang‘ich badalning bir qismini qoplash uchun har yili qat’iy belgilangan miqdorda davlat budjetidan talabgor nomiga bankda ochilgan tegishli hisobvaraqqa o‘tkaziladigan mablag‘ hisoblanadi.
Subsidiya olish uchun ariza topshirish tartibi qanday?
Shaxslarning subsidiya olish uchun ariza topshirishi quyidagi yo‘llar bilan amalga oshirilishi mumkin:
- Istalgan tuman (shahar) davlat xizmatlari markaziga o‘zi kelib murojaat etadi. Ushbu holatda, davlat xizmatlari markazi xodimi murojaat qilgan shaxs nomidan so‘rovnomani elektron tarzda to‘ldiradi.
- www.my.gov.uz sayti orqali o‘zi mustaqil so‘rovnomani elektron shaklda to‘ldirgan holatda ariza beradi. (Anketa-ariza namunasi 1-ilovada)
Davlat xizmatlari markazlari orqali so‘rovnoma to‘ldirilgandan bir soat ichida, www.my.gov.uz sayti orqali so‘rovnoma mustaqil to‘ldirilganida esa so‘rovnoma avtomatik tarzda mas’ul tashkilotlar hisoblangan tuman (shahar) tibbiyot birlashmasi, davlat soliq inspeksiyasi, tuman (shahar) oila va xotin-qizlar bo‘limiga elektron tarzda yuboriladi. Yuborilgan ariza shaxs ro‘yxatga olingan doimiy yashash joyidagi tuman yoki shahar komissiyasi tomonidan ko‘rib chiqiladi.
Ariza yuqoridagi qayd etilgan mas’ul tashkilotlar tomonidan ijtimoiy mezonlar bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.
Ijtimoiy mezonlar – uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj bo‘lgan oilani aniqlashda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlardir.
Nogironligi bo‘lgan shaxslarning quyidagi toifalari ijtimoiy mezonlarga to‘g‘ri keladi:
- birinchi guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar;
- yolg‘iz o‘zi og‘ir nogironlikka olib keluvchi kasallikka chalingan bolani parvarishlayotgan ayollar;
- nogironligi bo‘lgan onalar.
Tuman(shahar) tibbiyot birlashmasi 10 ish kuni mobaynida ariza beruvchining oila a’zolari orasida I guruh nogironi mavjudligi, yolg‘iz o‘zi og‘ir nogironlikka olib keluvchi kasallikka chalingan bolani parvarishlayotgan ayollar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni www.subsidiya.idm.uz dasturiy ta’minot tizimiga kiritadi va tasdiqlaydi.
Tuman (shahar) oila va xotin-qizlar bo‘limlari esa nogironligi bo‘lgan onalar toifasiga mansubligini yuqoridagi dasturiy ta’minotga kiritadi va tasdiqlaydi.
Ushbu tashkilotlar tomonidan ijtimoiy mezonlar asosida baholangan shaxs 30 va undan yuqori ball to‘plagan taqdirda, talabgor sifatida tan olinib, uy-joy sotib olish uchun ipoteka krediti bo‘yicha subsidiya olishga haqli deb hisoblanadi. Komissiya taqdim etilgan hujjatlar va ma’lumotlar asosida hamda ijtimoiy mezonlar bo‘yicha baholash natijalariga ko‘ra subsidiya berish yoki berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Komissiya tomonidan 19 ish kuni mobaynida subsidiya berish (2-ilovada) yoki berishni rad etish to‘g‘risida qaror haqidagi xabarnomani (3-ilovada) tuman (shahar) Davlat xizmatlari markazi orqali ariza topshirilganda ushbu markazga yoki www.my.gov.uz orqali ariza topshirilganda nogironligi bo‘lgan shaxsning portaldagi shaxsiy kabinetiga elektron shaklda yuboriladi.
2023 yil 13-apreldagi “2023-yilda bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan ta’minlash dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF-51-sonli Farmoniga muvofiq bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan ta’minlashning amaldagi tartibiga 2023-yil 1-maydan boshlab uy-joy sotib olish berilgan subsidiya taqdim etish to‘g‘risidagi xabarnomalarning amal qilish muddati 4 oy etib belgilandi. Ya’ni, subsidiya taqdim etish to‘g‘risidagi xabarnomani olgan shaxs 4 oy muddat mobaynida ushbu subsidiyadan foydalanishi kerak bo‘ladi. Bu muddat o‘tgandan so‘ng subsidiyadan foydalanish imkoniyati bo‘lmaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-apreldagi “2024-yilda ipoteka kreditlarini ajratish mexanizmlarini takomillashtirish va aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–70-son Farmoniga ko‘ra uy-joy sotib olish uchun ipoteka kreditlari bo‘yicha subsidiyalarga arizalar topshirishning ikkinchi bosqichi 2024-yil 23-sentabr kuni soat 09:00 da boshlanadi.
Quyidagi hollarda ariza beruvchiga subsidiya to‘lanishi rad etilishi mumkin:
a) taqdim etilgan arizada ko‘rsatilgan ma’lumotlar ijtimoiy mezonlarga mos kelmaganda;
b) taqdim etilgan ma’lumotlar noto‘g‘ri yoki soxta bo‘lganda;
g) ilgari shahar va qishloq joylarda arzon uy-joy qurish dasturlari doirasida imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartira yoki yakka tartibdagi uy-joy hamda subsidiya olgan (avval olingan uy-joy boshqa shaxsga begonalashtirib yuborilgan taqdirda ham) oila a’zolari (eri, xotini) takroriy murojaat etganda;
d) joriy yilda hudud uchun ajratiladigan subsidiya soni tugaganda;
e) ariza beruvchi va/yoki oilaning o‘rtacha oylik daromadi: Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarda mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 2,7 baravaridan kam (ya’ni 2 835 000 so‘m) va 8,0 baravaridan yuqori (ya’ni 8 400 000 so‘m); Toshkent shahrida mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori ning 2,7 (ya’ni 2 835 000 so‘m) baravardan kam va 9,2 (ya’ni 9 660 000 so‘m) baravaridan yuqori bo‘lganda.
Ma’lumot uchun: hozirgi kunda mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori 2024-yil 12-avgustda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ish haqi, pensiyalar va nafaqalar miqdorini oshirish to‘g‘risida”gi 108-PQ Farmoniga muvofiq 2024-yil 1-sentyabrdan boshlab oyiga 1 155 000 so‘mni tashkil qilmoqda.
2024-yilda uy-joyga subsidiya olish uchun yana qanday imkoniyatlar yaratildi?
2024-yil 30-apreldagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–70-son Farmoniga asosan ijtimoiy mezonlarga muvofiq, subsidiya olish uchun fuqarolarga yanada kengroq imkoniyat yaratish maqsadida ularning daromadlarini inobatga olish tartibiga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi.
Endilikda ariza beruvchining xohishiga ko‘ra, uning daromadlari hisob-kitobiga yaqin qarindoshlarining ham daromadlarini kiritishi mumkin bo‘ladi.
Eslatma: ariza beruvchi va/yoki uning turmush o‘rtog‘ining (shu jumladan, kafil sifatida keltirgan yaqin qarindoshlari) o‘rtacha daromad miqdori:
🔹Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda — MHTEKMning 2,7 baravaridan (2 mln 835 ming soʻm) 8 baravarigacha (8 mln 400 ming soʻm);
🔹Toshkent shahrida — MHTEKMning 2,7 baravaridan (2 mln 835 ming soʻm) 9,2 baravarigacha (9 mln 660 ming soʻmgacha) boʻlishi zarur.
Shuningdek, subsidiya asosida banklar tomonidan Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarda – 327 mln 250 ming so‘mgacha, Toshkent shahrida esa 416 mln 500 ming so‘mgacha 20 yilga ipoteka krediti beriladi. Subsidiya ikkilamchi uylarga berilmaydi. Faqat birlamchi bozordan ipoteka krediti asosida uy-joy sotib olish uchun subsidiya ajratiladi.
Masalan, siz 550 mln so‘mga uy-joyni subsidiya asosida ipoteka kreditiga olmoqchisiz, bank tomonidan sizga faqat 416 mln 500 ming so‘mgacha pul ajratiladi. Qolgan 133 mln 500 mingini o‘zingiz yoningizdan to‘lashingiz kerak bo‘ladi.
Foiz uchun subsidiya qancha miqdorda va muddatga taqdim etiladi?
Subsidiya Toshkent shahrida birinchi besh yil davomida kredit bo‘yicha foizlarni qoplash uchun 12 foizlik punktdan oshgan qismiga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlar shaharlarida, qishloq joylarda 10 foizlik punktdan oshgan qismiga to‘lanadi. Misol, agar siz subsidiya asosida ipoteka kreditiga uy-joy sotib oldingiz. Bank tomonidan sizga har oy uchun yigirma yilga 17 foiz miqdoridan ipoteka ajratgan bo‘lsa shuni 10 foizini siz to‘laysiz. Qolgan 7 foizi subsidiya sifatida besh yil davomida to‘lamay, oltinchi yildan boshlab bank tomonidan belgilangan 17 foiz miqdorini to‘lab borishingiz kerak bo‘ladi.
Banklar tomonidan uy-joy sotib olish uchun ajratilgan ipoteka kredit summasining foiz to‘lovlarining besh yil davomida subsidiya asosida to‘lab boriladi. Qolgan o‘n besh yil davomida ipoteka kredit summasining foiz qismi to‘liq to‘lab boriladi.
Shu va boshqa holatlar yuzasidan www.huquqplus.uz portal orqali mutaxassislar bilan bog‘lanishingiz mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 13-apreldagi “2023-yilda bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan ta’minlash dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF-51-sonli Farmoni https://lex.uz/docs/-6433775
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «2024-yilda ipoteka kreditlarini ajratish mexanizmlarini takomillashtirish va aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi 30.04.2024 yildagi PF-70-son Farmoni https://lex.uz/docs/-6906830
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 17-noyabrdagi “Ish haqi, pensiyalar va nafaqalar miqdorini oshirish to‘g‘risida” gi Farmoni https://lex.uz/uz/docs/-6665682
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 25-martdagi 182-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Uy-joy sotib olish yoki yakka tartibdagi uy-joylarni qurish va rekonstruksiya qilish uchun fuqarolarga subsidiya to‘lash tartibi to‘g‘risida”gi Nizom https://lex.uz/docs/-4774086#-6075461
Bu maqolada sen uy olishdagi imtiyozlar haqida bilib olasan.
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 25-martdagi 182-sonli qarori bilan yordamga muhtoj insonlarga uy sotib olish uchun subsidiya berish belgilandi.
Subsidiya – bu senga davlat tomonidan bir marta beriladigan va qaytarib olinmaydigan pul.
Uy-joy uchun subsidiya – bu sen uy sotib olishing kerak, lekin puling yo‘q bo‘lganda davlat tomonidan bir marta beriladigan va qaytarib olinmaydigan pul.
Yoki sen uyingni ta’mirlamoqchi bo‘lsang, lekin senda pul bo‘lmasa ham davlat senga uy-joy subsidiyasi beradi.
Uy-joy uchun subsidiyasini olishda boshlang‘ich badal bo‘ladi.
Boshlang‘ich badal – bu:
- Qoraqalpog‘iston
- viloyatlar
- Toshkentda sotilayotgan yangi uy narxining birinchi to‘lov puli.
Boshlang‘ich badalning:
5 foizidan kam bo‘lmagan qismini sen to‘lashing kerak bo‘ladi.
Boshlang‘ich badal uchun subsidiya – bu uyni sotib olganingda senga har yili davlat tomonidan beriladigan pul.
Uy-joy uchun subsidiyani 2 xil ko‘rinishda olishing mumkin:
- Davlat xizmatlari markazi orqali
- My.gov.uz internet manzili orqali
Davlat xizmatlari markazi – bu hammaga va nogironligi bor insonlarga hujjat ishlarida yordam beradigan tashkilot.
Davlat xizmatlari markaziga sen o‘zing borib:
- uy-joy uchun subsidiyaga ariza berasan
- arizang 1 soatda kerakli tashkilotga yetib boradi.
My.gov.uz – bu davlat xizmatlari markazining internet manzili.
Sen o‘zing hech qayerga bormasdan My.gov.uz internet manzili orqali:
- ariza berishing mumkin
- arizang shu vaqtning o‘zida kerakli tashkilotga yetib boradi.
Sening arizangni maxsus tashkilotlar ijtimoiy mezonlar bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.
Ijtimoiy mezonlar – bu sening yordamga muhtoj yoki muhtoj emasligingni aniqlaydigan talablar.
Yordamga muhtoj nogironligi bor insonlar:
- birinchi guruh nogironligi bor insonlar
- yolg‘iz, og‘ir nogironlik kasali bor bolani parvarishlayotgan ayollar
- nogironligi bo‘lgan onalar.
Sening uy-joy subsidiyasi uchun arizangni doimiy yashash joyingdagi:
- shifokorlar tashkiloti
- oila va xotin-qizlar tashkiloti 10 kunda tekshiradi.
Tekshiruvda sening uy-joy subsidiyasiga muhtojliging aniqlansa, arizang subsidiya.idm.uz internet manziliga qo‘yiladi.
subsidiya.idm.uz ga qo‘yilgan arizaga tekshiruvchilar ball qo‘yadi.
Sening balling 30 va undan ko‘p bo‘lsa senga subsidiya puli beriladi.
Tekshiruvchilar sening:
- hujjatlaring
- to‘plagan ballingga qarab senga subsidiya berish yoki bermaslik haqidagi javob beradi.
Sening arizangning javobi 19 kunda:
- My.gov.uz internet manziliga
- Davlat xizmatlari markaziga yetkazadi
Senga subsidiya berilgan kundan boshlab 4 oy ichida subsidiyadan foydalanishing kerak.
Masalan:
- sen subsidiyani mart oyida olding
- mart, aprel, may, iyun oylarida uy-joy olishing kerak.
4 oydan keyin subsidiyadan foydalanishing mumkin emas.
Uy-joy subsidiyasi berilmaydigan holatlar
- ma’lumotlaring talabga to‘g‘ri kelmasa
- ma’lumotlaring noto‘g‘ri yoki yolg‘on bo‘lsa
- sen yoki turmush o‘rtog‘ing avval subsidiya olgan bo‘lsang
- shu yil uchun yashash joyidagi subsidiya puli berish tugagan bo‘lsa
- sening yoki oilangning 1 oylik oyligi 2 835 000 (ikki million sakkiz yuz o‘ttiz besh ming) so‘mdan kam va 9 660 000 (to‘qqiz million olti yuz oltmish ming) so‘mdan ko‘p bo‘lsa.
O‘zbekistonda nogironligi bor insonlarga uy-joy uchun beriladigan boshlang‘ich badal subsidiyasi 32 000 000 (o‘ttiz ikki million) so‘m.
Uy-joy uchun subsidiya sening doimiy yashash joying bo‘yicha beriladi.
Uy-joy uchun subsidiya 1 oiladan faqat 1ta insonga, 1 marta beriladi.
20 yilda qaytarish sharti bilan banklar:
Toshkent shahridagi yangi uylar uchun 416 500 000 (to‘rt yuz o‘n olti million besh yuz) ming so‘m uy-joy subsidiyasi beradi.
20 yilda qaytarish sharti bilan banklar:
- Qoraqalpog‘iston
- boshqa viloyatlardagi yangi uylar uchun 327 250 000 ming (uch yuz yigirma yetti million ikki yuz ellik ming) so‘m uy-joy subsidiyasi beradi.
Banklar uy-joy sotib olish uchun bergan pulning foiz to‘lovlarini:
- 5 yili subsidiya bilan to‘lanadi
- qolgan 15 yilini sen o‘zing to‘laysan.
Uy joy supsida
Assalomu alaykum, hurmatli fuqaro!
Uy-joy sotib olish uchun subsidiyani olish tartibi haqida shu maqolamizda batafsil yozgan edik. Iltimos tanishib chiqing:
👉 https://huquqplus.uz/materials/uy-joy/864
Agar yana savollaringiz bo’lsa, Telegramdagi botimizga orqali savolingizni yuboring:
👉 https://t.me/huquqplus_bot
Nogironligim bor qanday imtiyozlarim bor
Hurmatlu fuqaro! Endi Telegram botimiz: https://t.me/huquqplus_bot orqali barcha imtiyozlaringiz haqida bilib olishingiz mumkin.
Buning uchun siz Telegramdagi @huquqplus_bot imizda /start tugmasini bosib ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lishingiz kerak. Botimizdagi profilingiz to‘liq bo‘lishi kerak — tug‘ilgan yilingiz, nogironlik guruhingiz va boshqa siz haqingizdagi ma’lumotlar to‘liq kiritilgan bo‘lishi kerak.
Shundan so‘ng botimizning pastki menyusidagi «✨Imtiyozlarim» tugmasini bosing. Sizga taklif qilingan yo‘nalishlardan birini tanlashingiz kerak. Tizim sizning toifangiz va yoshingizga mos imtiyozlarni ko‘rsatadi.
Agar «✨Imtiyozlarim» tugmasi sizda ko‘rinmayotgan bo‘lsa, /start so‘rovini berib botni qayta ishga tushiring.
Masalan, «📂 💰 Nafaqa va moddiy yordam» yo‘nalishini tanlasangiz, 18 yoshdan katta bo‘lgan I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslarga tegishli jami 5 ta imtiyoz haqida ma’lumot beriladi.
Shundan » I va II guruh pensiyasini ish stajiga qarab qayta hisoblash» imtiyozini tanlasangiz sizga quyidagi batafsil ma’lumot beriladi:
🎯 Kimlarga berilishi
✨ Imtiyoz miqdori va tartibi
🏢 Xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot
⚖️ Asos bo‘luvchi hujjat