Asosiy mazmunga oʻtish
Ortga

Nogironligi boʻlgan shaxslarning pensiya olishga boʻlgan huquqi

  • Matnli format
  • Video format
  • Oson matn

Bu maqolada sen pensiya olishga boʻlgan huquqlaring haqida bilib olasan.

Nogironlik pensiyasi – bu nogironligi bor insonlar hayotini osonlashtirish uchun davlat tomonidan beriladigan pul.

Pensiya ta’minoti haqidagi qonunning 1-moddasiga  ko‘ra, Oʻzbekistonda yashovchi insonlar davlat tomonidan pensiya olish huquqiga ega. [1].

Pensiya ta’minoti haqidagi qonunning 15-moddasiga ko‘ra nogironlik pensiyasi beriladigan insonlar:

  • Birinchi va ikkinchi guruh nogironligi bor insonlar
  • Chernobil AESdagi avariyada kasal bo‘lib, uchinchi guruh nogironi bo‘lganlar.
Chernobil AES – bu Chernobildagi Atom elektr stansiyasi.

U 1986- yilda portlagan.

Nogironlik pensiyasi 3 guruhga bo‘linadi va shunga qarab pensiya  beriladi.

Pensiya Moliya Vazirligining pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan belgilanadi.

Nogironligi bor insonlar uchun pensiya turlari:

  • Sen ish payti jarohatlansang
  • kasbing sabab kasal bo‘lsang
  • qancha vaqt ishlagan bo‘lsang ham nogironlik pensiyasini olishing mumkin.

Masalan:

  • Sen zavodda 21 yoshingdan ishlaysan.
  • 24 yoshda zavodning zaharli havosi sabab kasal bo‘lding.
  • Sen 3 yil ishlagansan.
  • Sen kam ishlagan bo‘lsang ham nogironlik pensiyasini olishing mumkin.

Senda kasallik sabab nogironlik paydo boʻlgan vaqtgacha ishlagan vaqtingga  qarab nogironlik pensiyasi beriladi.

Nogironlik pensiyasi:

  • 23 yoshgacha, 2 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 23 yoshdan 26 yoshgacha 3 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 26 yoshdan 31 yoshgacha 5 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 31 yoshdan 36 yoshgacha 7 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 36 yoshdan 41 yoshgacha 9 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 41 yoshdan 46 yoshgacha 11 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 46 yoshdan 51 yoshgacha 14 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 51 yoshdan 56 yoshgacha 17 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 56 yoshdan katta bo‘lsa, 20 yillik ish tajribasi hisoblanadi.

Masalan:

  • Sen 27 yoshgacha ishlagansan.
  • Senda kasallik sabab nogironlik paydo boʻldi.
  • Sening yoshing  27 da ekanligi sababli 5 yillik ish vaqti hisoblanadi.

Oliy kengash va Vazirlar mahkamasining qaroriga koʻra, Chernobil AES sababli kasal bo‘lgan insonlar  zararni qoplaydigan miqdorda nogironlik pensiyasi olishi mumkin. [3].

Chernobil AES halokatida nurlanib zararlangan insonlarni uchta guruhga bo‘lib nafaqa beriladi:

  • birinchi guruh
  • ikkinchi guruh
  • uchinchi guruh
  • 2011-yil 1-yanvardan boshlab uchinchi guruh nogironlik belgilangan shaxslarga pensiya berilmaydi
  • Lekin Chernobil AES sababli uchinchi guruh nogironligi bor insonlarga nafaqa beriladi.[4]
  • 20 yoshgacha kasallik sababli ishlamagan
  • ish vaqtida yoki ish toʻxtatilganidan keyin nogiron bo‘lib qolgan  insonlarga ham beriladigan pensiya turlari bor.
Nogironlik Pensiyasini olishingda kerak boʻladigan hujjatlar:

●     sening pensiya olish uchun yozgan arizang

●     ishlagan vaqtingni tasdiqlovchi hujjat

●     oylik haqida guvohnomang

●     pasport yoki ID kartang

●     nogironliging  haqidagi hujjat

●     yashash joyingdan ma’lumotnoma

●     Vazirlar Mahkamasining “Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi haqida”gi qarorida yozilgan boshqa hujjatlar.

Yashash joyingdan ma’lumotnomada – oilangda yashaydigan barcha insonlarning:

●     familiyasi

●     ismi va otasining ismi

●     tugʻilgan yili

●     oyligi

●      senga kim ekanligi yozilishi kerak.

Sen pensiya yoshiga yetganingdan keyin kerakli hujjatlarni to‘plab, pensiya olish uchun ariza berishing mumkin.

Bergan arizang 10 kunda ko‘rib chiqiladi.

Ishlamagan insonlarning pensiyasi – oyiga 800 000 (sakkiz yuz ming) soʻm.

Ishlay olmaydigan yoki bolalikdan nogiron bo‘lgan insonlarning pensiyasi – oyiga 800 000 (sakkiz yuz ming) soʻm.

Pensiyani qayta hisoblash – senda nogironlik paydo bo‘lganidan  keyin 1 yil va undan ko‘p ishlaganing uchun sening nogironlik pensiyang  qayta hisoblanadi.

Sening nogironlik pensiyang qayta hisoblansa, unga qo‘shimcha pul qo‘shiladi.

Sening nogironlik pensiyang:

  • ishlagan vaqting
  • oylik haqidagi hujjating bilan  2 yilda 1 marta qayta hisoblanadi.

Sen pensiyani  qayta hisoblash vaqti kelganida xohlagan payting pensiya jamgʻarmasi boʻlimlariga murojaat qilishing mumkin.

Masalan, sen pensiyangni ko‘paytirish uchun mart oyida ariza bergan bo‘lsang, apreldan pensiyang ko‘payadi.

Pensiyangni kamaytirish holati  paydo bo‘lsa,  qayta hisoblanib, keyingi oydan pensiyang kamayadi.

Sen qarilik pensiyasidan nogironlik pensiyasiga  oʻtmoqchi boʻlsang, yashash joyingdagi pensiya boʻlimiga kerakli hujjatlar bilan murojaat qilishing kerak.

Pensiya jamgʻarmasi hujjatlarni 10 kunda oʻrganib chiqib, qarilik pensiyasidan nogironlik pensiyasiga oʻtkazadi.

Senda qarilik pensiyasini olayotgan payt nogironlik paydo bo‘lib nogironlik pensiyasiga oʻtmoqchi boʻlsang, sening avvalgi ishlagan vaqting hisoblanmaydi.

Sen sababsiz qayta shifokor ko‘rigidan o‘tishga bormagan bo‘lsang, nogironlik  pensiyasini  berish to‘xtatiladi.

Sen shifokor ko‘rigidan qayta o‘tib, nogironlik pensiyasini tiklaganingdan keyin pensiya to‘xtatilgan kunidan beriladi.

Agar pensiya jamg‘armasi senga nogironlik pensiyasi berishni rad etsa, sen sudga shikoyat qilishing mumkin.

“Nogironligi boʻlgan shaxslarning pensiya olishga boʻlgan huquqi” ga 26 ta javob

  1. Assalomu aleykum 2004 yilman tug’ma chap kozim kasl doimiy tekshiruvdan utib turaman va xozirda 3 grux nogironi deb utqizishmoqchi shunda menga qanday nafaqa puli beriladi yordam uchun

    • Assalomu alaykum.
      Biz bilan telefon orqali bog’lana olasizmi? Yuristimiz sizga batafsil ma’lumot beradi.
      ☎️ Buning uchun +998 (55) 500-50-60 raqamiga telefon qilib, o’zingizga kerakli tilni tanlagach (o’zbek/rus), 3 raqamini bosasiz. Shundan so’ng huquqshunosimiz bilan aloqa o’rnatiladi va o’z savolingizni berishingiz mumkin.

      ❗️Faqat ish kunlari (dushanba-juma) soat 9:00 dan 17:00 gacha sizlarga xizmat ko‘rsatamiz.

  2. Ногиронлигим асмам бор юрагим онг томонда нафасим кисади

  3. Assalomu alaykum men 2017 Armiyaga xizmatga chaqirilganman va 2018 kontrakt asosida xizmat qilmoqdamn xozirgi kungacha 2 oy boʻldi Xarbiy Gosptl da davolnya man va solgim tufayli xizmatga yaroqsiz diyshabdi menga bir xuquqiy yordam berishingizni soʻrayman oldindan rahmat

    • Assalomu alaykum! Agar siz nogironlik guruhiga chiqqan bo‘lsangiz va harbiy xizmatga noloyiq deb topilgan bo‘lsangiz bu masalada amaliy yordam berishimiz qiyin. Sababi, harbiy xizmat bilasiz-ki kuchli jismoniy mashqlarni talab etadigan va umumiy salomatligingiz joyida bo‘lmasa qiyin bo‘ladi. Agar tibbiy komissiya sizni harbiy xizmatga noloyiq deb topgan bo‘lsa, biz bu xulosaning natijasiga ta’sir o‘tkaza olmaymiz va nogironlik holati tasdiqlangan bo‘lsa, unda nogironlik guruhiga chiqishiga tavsiya qilamiz.

      Agar siz harbiy gospitalda davolanayotgan bo‘lsangiz va tibbiy komissiya tomonidan «harbiy xizmatga yaroqsiz» deb topilgan bo‘lsangiz, bu komissiyaning rasmiy xulosasi bo‘lishi kerak. Agar norozi bo‘lsangiz, yuqori instansiyadagi tibbiy komissiyaga shikoyat qilishga.

  4. Assalomu alaykum men Eldor Rajabov 2 guruh nogironi man Qashqadaryo viloyatida yashayman Dehqon tumanidagi kaliy zavodda 7 yildan buyon ishlab kelaman
    Savolim shuki men ish joyimdan 1 yilda necha marta moddiy yordam so’rasam bo’ladi javob uchun oldindan rahmat sizlarga

    • O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 425-moddasiga muvofiq nogironligi bo‘lgan shaxslar yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarda boshqa xodimlar kabi huquqlarga ega, shuningdek, qonunchilikda va mehnat to‘g‘risidagi boshqa huquqiy hujjatlarda belgilangan imtiyozlardan foydalanadi. Xodimga moddiy yordam ko‘rsatishning aniq tartibi amaldagi Mehnat kodeksida belgilanmagan. Xodim uchun moddiy yordam ko‘rsatish Mehnat kodeksining 12-moddasida belgilangan mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar, jumladan, jamoa shartnomasi, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi bilan kelishilgan holda yoki o‘z vakolatlari doirasida yakka tartibda qabul qiladigan ichki hujjatlarda belgilanadi. Ish beruvchida mehnat qonunchiligiga muvofiq moddiy yordam ko‘rsatish majburiyati mavjud emas. Moddiy yordam ko‘rsatish, agarda ichki hujjatlarda belgilangan bo‘lsa, ish beruvchi tomonidan  amalga oshirilishi shart. Agarda jamoa shartnomasida moddiy yordam ko‘rsatish belgilangan bo‘lsa Mehnat kodeksi 67-moddasiga muvofiq tashkilotning iqtisodiy imkoniyatlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim. Xodimlar uchun bir yil davomida moddiy yordam ko‘rsatishning aniq miqdori jamoa shartnomasida yoki boshqa ichki hujjatlarda belgilangan bo‘ladi. Xodimda Mehnat kodeksi 21-moddasiga muvofiq jamoa shartnomasi, uning bajarilishi haqida ma’lumot olish huquqi, ish beruvchida esa  Mehnat kodeksi 25-moddasiga muvofiq xodimlarni ichki hujjatlar bilan imzo qo‘ydirib tanishtirish majburiyati mavjud.

  5. Men Samarqand viloyatining Urgut tumanida yashayman savolim men2chigurppadagi oʻgʻlimga qarovchi sifatida oylik olaman sentiyabir oyida 55yoshga kiraman meni pensiya olishim qanday buladi yo shu pensiya buladimi

    • Assalomu alaykum

      Siz 55 yoshga kirganingiz munosabati bilan yoshga doir pensiya olishingiz mumkin. Hozirda qarovchi sifatida olayotgan oyligingiz bunga qo‘shilmaydi, ya’ni ham pensiyani ham ham qarovchi sifatidagi oylikni ham olaverasiz.

      Sizda agar mehnat staji 20 yildan ko‘p bo‘lsa, belgilangan miqdorning 100 foizi miqdorda, agar 20 yildan kam bo‘lsa belgilangan miqdorning 50 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda pensiya olasiz. Bunda mehnat stajini hisoblaganda, sizning qarovchi sifatidagi mehnat qilgan vaqtingiz ham hisobga olinadi.

  6. Assalomu alaykum men 2 guruh nogironiman har yili koʻrikdan oʻtishim shartmi qanday qilib mudatsizlikga oʻtsam boʻladi

    • Assalomu alaykum

      Nogironlik holatining muddati TIEK tomonidan aniqlanadi. Siz TIEK dan nogironlikni umrbodga tayinlashni so‘rashingiz va sog‘lig‘ingiz qayta tiklanmasligi isbotlovchi hujjatlarni taqdim qilishingiz kerak.

  7. Assalom alekum o‘g‘lim 2018 yildan 2 gurux nogroni yuvinil rematoyit artrit 3 avgustda 18 yoshga to‘ldi 27 avgust qayta ko‘rik sanasi men endi qayerga murojat qilishim kerak qandey xujjatlar topshiraman iltimos shu savolimga javob bering

    • Assalomu alaykum

      Iltimos, +998 (90) 358-50-60 raqamiga telefon qiling. Yuristimiz sizdagi masalani yechishda yordam beradi.

  8. Assalom u alaykum mening qizim tug’ma yurak parogi qizim 10oylik hali aperatsiyasi qildirganim yuq yoshiga tulsa qildiraman men hozirda guruppaga utish uchun hujjat topshiryapman hozirda katta farzandim 2yosh bola puliga topshirsAm utadimi i keyin shu bolaga qarayapti deb ham pul ajratiladimi qanday imtiyozla bor menga mablag’ zarur iltimos javob bersayiz

  9. Assalomu alaykum men 7-yoshimdan surunkali gepatit B D bilan har 6-oyda davolanaman guruppaga chiqsam boʻladimi menga yordam bering sharoit yoʻq

Fikr qoldiring

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Ushbu maqola sizga foydali bo‘ldimi? Biz, HuquqPlus.uz jamoasi, har kuni murakkab huquqiy ma’lumotlarni barcha uchun sodda va tushunarli qilish ustida ishlaymiz. Faoliyatimizni o‘zingiz istagan miqdordagi mablag‘ bilan qo‘llab-quvvatlang — bu bizga yangi maqolalar tayyorlash va nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlarini himoya qilishda davom etishimizga yordam beradi.

Xayriya miqdori
to‘lov usuli