Перейти к основному содержимому
Назад

Право лиц с инвалидностью на получение пенсии

  • Текстовый формат
  • Видео формат
  • Лёгкий текст

Bu maqolada sen pensiya olishga boʻlgan huquqlaring haqida bilib olasan.

Nogironlik pensiyasi – bu nogironligi bor insonlar hayotini osonlashtirish uchun davlat tomonidan beriladigan pul.

Pensiya ta’minoti haqidagi qonunning 1-moddasiga  ko‘ra, Oʻzbekistonda yashovchi insonlar davlat tomonidan pensiya olish huquqiga ega. [1].

Pensiya ta’minoti haqidagi qonunning 15-moddasiga ko‘ra nogironlik pensiyasi beriladigan insonlar:

  • Birinchi va ikkinchi guruh nogironligi bor insonlar
  • Chernobil AESdagi avariyada kasal bo‘lib, uchinchi guruh nogironi bo‘lganlar.
Chernobil AES – bu Chernobildagi Atom elektr stansiyasi.

U 1986- yilda portlagan.

Nogironlik pensiyasi 3 guruhga bo‘linadi va shunga qarab pensiya  beriladi.

Pensiya Moliya Vazirligining pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari tomonidan belgilanadi.

Nogironligi bor insonlar uchun pensiya turlari:

  • Sen ish payti jarohatlansang
  • kasbing sabab kasal bo‘lsang
  • qancha vaqt ishlagan bo‘lsang ham nogironlik pensiyasini olishing mumkin.

Masalan:

  • Sen zavodda 21 yoshingdan ishlaysan.
  • 24 yoshda zavodning zaharli havosi sabab kasal bo‘lding.
  • Sen 3 yil ishlagansan.
  • Sen kam ishlagan bo‘lsang ham nogironlik pensiyasini olishing mumkin.

Senda kasallik sabab nogironlik paydo boʻlgan vaqtgacha ishlagan vaqtingga  qarab nogironlik pensiyasi beriladi.

Nogironlik pensiyasi:

  • 23 yoshgacha, 2 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 23 yoshdan 26 yoshgacha 3 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 26 yoshdan 31 yoshgacha 5 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 31 yoshdan 36 yoshgacha 7 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 36 yoshdan 41 yoshgacha 9 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 41 yoshdan 46 yoshgacha 11 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 46 yoshdan 51 yoshgacha 14 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 51 yoshdan 56 yoshgacha 17 yillik ish tajribasi hisoblanadi
  • 56 yoshdan katta bo‘lsa, 20 yillik ish tajribasi hisoblanadi.

Masalan:

  • Sen 27 yoshgacha ishlagansan.
  • Senda kasallik sabab nogironlik paydo boʻldi.
  • Sening yoshing  27 da ekanligi sababli 5 yillik ish vaqti hisoblanadi.

Oliy kengash va Vazirlar mahkamasining qaroriga koʻra, Chernobil AES sababli kasal bo‘lgan insonlar  zararni qoplaydigan miqdorda nogironlik pensiyasi olishi mumkin. [3].

Chernobil AES halokatida nurlanib zararlangan insonlarni uchta guruhga bo‘lib nafaqa beriladi:

  • birinchi guruh
  • ikkinchi guruh
  • uchinchi guruh
  • 2011-yil 1-yanvardan boshlab uchinchi guruh nogironlik belgilangan shaxslarga pensiya berilmaydi
  • Lekin Chernobil AES sababli uchinchi guruh nogironligi bor insonlarga nafaqa beriladi.[4]
  • 20 yoshgacha kasallik sababli ishlamagan
  • ish vaqtida yoki ish toʻxtatilganidan keyin nogiron bo‘lib qolgan  insonlarga ham beriladigan pensiya turlari bor.
Nogironlik Pensiyasini olishingda kerak boʻladigan hujjatlar:

●     sening pensiya olish uchun yozgan arizang

●     ishlagan vaqtingni tasdiqlovchi hujjat

●     oylik haqida guvohnomang

●     pasport yoki ID kartang

●     nogironliging  haqidagi hujjat

●     yashash joyingdan ma’lumotnoma

●     Vazirlar Mahkamasining “Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi haqida”gi qarorida yozilgan boshqa hujjatlar.

Yashash joyingdan ma’lumotnomada — oilangda yashaydigan barcha insonlarning:

●     familiyasi

●     ismi va otasining ismi

●     tugʻilgan yili

●     oyligi

●      senga kim ekanligi yozilishi kerak.

Sen pensiya yoshiga yetganingdan keyin kerakli hujjatlarni to‘plab, pensiya olish uchun ariza berishing mumkin.

Bergan arizang 10 kunda ko‘rib chiqiladi.

Ishlamagan insonlarning pensiyasi – oyiga 800 000 (sakkiz yuz ming) soʻm.

Ishlay olmaydigan yoki bolalikdan nogiron bo‘lgan insonlarning pensiyasi – oyiga 800 000 (sakkiz yuz ming) soʻm.

Pensiyani qayta hisoblash – senda nogironlik paydo bo‘lganidan  keyin 1 yil va undan ko‘p ishlaganing uchun sening nogironlik pensiyang  qayta hisoblanadi.

Sening nogironlik pensiyang qayta hisoblansa, unga qo‘shimcha pul qo‘shiladi.

Sening nogironlik pensiyang:

  • ishlagan vaqting
  • oylik haqidagi hujjating bilan  2 yilda 1 marta qayta hisoblanadi.

Sen pensiyani  qayta hisoblash vaqti kelganida xohlagan payting pensiya jamgʻarmasi boʻlimlariga murojaat qilishing mumkin.

Masalan, sen pensiyangni ko‘paytirish uchun mart oyida ariza bergan bo‘lsang, apreldan pensiyang ko‘payadi.

Pensiyangni kamaytirish holati  paydo bo‘lsa,  qayta hisoblanib, keyingi oydan pensiyang kamayadi.

Sen qarilik pensiyasidan nogironlik pensiyasiga  oʻtmoqchi boʻlsang, yashash joyingdagi pensiya boʻlimiga kerakli hujjatlar bilan murojaat qilishing kerak.

Pensiya jamgʻarmasi hujjatlarni 10 kunda oʻrganib chiqib, qarilik pensiyasidan nogironlik pensiyasiga oʻtkazadi.

Senda qarilik pensiyasini olayotgan payt nogironlik paydo bo‘lib nogironlik pensiyasiga oʻtmoqchi boʻlsang, sening avvalgi ishlagan vaqting hisoblanmaydi.

Sen sababsiz qayta shifokor ko‘rigidan o‘tishga bormagan bo‘lsang, nogironlik  pensiyasini  berish to‘xtatiladi.

Sen shifokor ko‘rigidan qayta o‘tib, nogironlik pensiyasini tiklaganingdan keyin pensiya to‘xtatilgan kunidan beriladi.

Agar pensiya jamg‘armasi senga nogironlik pensiyasi berishni rad etsa, sen sudga shikoyat qilishing mumkin.

4 комментария на «“Право лиц с инвалидностью на получение пенсии”»

    • Здравствуйте!
      Вы можете получить пенсию по инвалидности, если ВИЧ-инфекция привела к установлению I, II или III группы инвалидности (через МСЭК). Сам диагноз ВИЧ не даёт права на пенсию автоматически.
      При наличии инвалидности, пенсия назначается с учётом стажа. В 48 лет требуется не менее 14 лет стажа. Обратитесь в МСЭК для определения группы инвалидности. Основание: статьи 2,3,15,16,17 ЗРУ «О государственном пенсионном обеспечении граждан».

  1. Добрый вечер, я хотела задать вопрос,я получала поньсию по инвалидности своего ребёнка и мне остановили оплачиваете по истечении срока паспорта но, я не являюсь гражданином РФ Узбекистана и я здала документы на получение паспорта и как год я не могу получить свой паспорт. И ,я хотела узнать они после получения паспорта мне выплатят пенсию за не уплаченные месяца это получается целый год как я не получаю не

    • Добрый день! В соответствии с частью 1 статьи 1 ЗРУ «О государственном пенсионном обеспечении граждан», граждане Республики Узбекистан имеют право на государственное пенсионное обеспечение в порядке, определяемом настоящим Законом.
      По статье 15 данного закона, условиями назначения пенсии по инвалидности являются наличие признания в законодательном порядке лицами с инвалидностью I и II группы, а также признание лицами с инвалидностью III группы вследствие увечья или заболевания, вызванного аварией на Чернобыльской АЭС.
      То есть, право на получение пенсии возникает с момента законного основания (например, установления инвалидности), не только с момента подачи заявления.
      Если же Вы являетесь гражданином РУз, до определенного времени получали пенсию по инвалидности своего ребенка, у Вас сохраняется право на получение его и за период, когда у Вас не было обновленного паспорта. Если инвалидность продолжалась во время, когда просрочился срок действия паспорта, право на получение пенсионных выплат сохраняется.
      Следовательно, при обращении в Пенсионный фонд сейчас и подтверждении факта непрерывной инвалидности ребёнка, у Вас есть законное основание требовать пересчёт и выплату пенсии за пропущенный период, поскольку право возникало ранее, а документы не могли быть поданы по объективной причине (ожидание паспорта).

Оставьте комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Вам была полезна эта статья? Мы в HuquqPlus.uz ежедневно работаем над тем, чтобы сложная юридическая информация становилась простой и доступной для каждого. Поддержите нашу работу любой суммой — это поможет нам выпускать новые материалы и дальше защищать права людей с инвалидностью.

Сумма поддержки
способы оплаты