
“Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini ta’minlash: xalqaro standartlar va milliy amaliyot” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiyaga ma’ruzalar qabul qilinmoqda
- Matnli format
- Video format
- Oson matn

Tadqiqotchilar, inson huquqlari himoyachilari, davlat organlari, ilmiy-akademik doiralar hamda fuqarolik jamiyati institutlari vakillarini ilmiy-amaliy konferensiyada ishtirok etishga taklif qilamiz. Mazkur konferensiya 3-dekabr — Xalqaro nogironlar kuni hamda BMTning Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasi qabul qilinganining 20 yilligi munosabati bilan tashkil etilmoqda.
2021-yilda O‘zbekiston BMTning Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasini ratifikatsiya qilib, nogironlikka nisbatan tibbiy yondashuvdan ijtimoiy va inson huquqlariga asoslangan yondashuvga o‘tish yo‘lida muhim qadam tashladi. Bu esa teng imkoniyatlarga asoslangan inklyuziv jamiyatni shakllantirish uchun huquqiy zamin yaratdi.
Bugun, Konvensiya ratifikatsiya qilinganidan besh yil o‘tib, uning qabul qilinganiga 20 yil to‘layotgan bir davrda mamlakatimizda muhim o‘zgarishlar yuz bermoqda. Jumladan, milliy qonunchilik takomillashtirilmoqda, huquqiy yordam ko‘rsatishning raqamli xizmatlari joriy etilmoqda, nogironligi bo‘lgan shaxslar tashkilotlarining faolligi va jamiyat hayotidagi ishtiroki ortib bormoqda.
Shu bilan birga, erishilgan yutuqlarga qaramay, qonunchilikda belgilangan huquqlar bilan ularning amalda ta’minlanishi o‘rtasida sezilarli tafovutlar saqlanib qolmoqda. Nogironligi bo‘lgan shaxslar, ayniqsa, ayollar, yoshlar va rivojlanishida o‘ziga xos xususiyatlari bo‘lgan insonlar hamon jismoniy, axborot va institutsional to‘siqlarga duch kelmoqda.
Odil sudlovdan foydalanish imkoniyatlarini ta’minlash, inklyuziv ta’limni rivojlantirish, nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun ajratilgan ish o‘rinlari kvotalariga rioya etish, kamsitishlarsiz mustaqil hayot kechirish huquqini ro‘yobga chiqarish kabi masalalar aniq, samarali va har bir fuqaro uchun tushunarli mexanizmlarni ishlab chiqishni talab etmoqda.
Shu munosabat bilan bir qator dolzarb savollar yuzaga kelmoqda:
- Odil sudlovdan foydalanishga to‘sqinlik qilayotgan mavjud muammolarni qanday samarali bartaraf etish mumkin?
- Murakkab huquqiy jarayonlar va davlat xizmatlarini turli shakldagi nogironligi bo‘lgan shaxslarning ehtiyojlariga qanday moslashtirish mumkin?
- Inklyuziyaga oid huquqiy normalarning faqat deklarativ xarakterda qolib ketmasdan, amalda qat’iy bajarilishini qanday ta’minlash mumkin?
- Mazkur konferensiya aynan ushbu muammolarni har tomonlama tahlil qilish, ularga ilmiy asoslangan va amaliy yechimlar ishlab chiqish maqsadida tashkil etilmoqda.
Konferensiya haqida asosiy ma’lumotlar
- O‘tkazilish sanasi: 2026-yil 3-dekabr.
- O‘tkazilish joyi: O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi, Toshkent shahri.
- Ishchi tillar: O‘zbek, rus, O‘zbek imo-ishora tili.
Tashkilotchilar va hamkorlar:
- Tashabbuskor va bosh tashkilotchi: Toshkent shahar «SHAROIT PLYUS» nogironlar jamoat birlashmasi (NNT).
- Mezbon tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi.
- Milliy hamkorlar: Toshkent davlat yuridik universiteti Yuridik klinikasi, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Davlat va huquq instituti.
- Moliyaviy ko‘mak ko‘rsatuvchilar: BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Finlandiya Hukumati.
Konferensiyaning maqsadi: O‘zbekistonda BMTning Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasiga muvofiq nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini ta’minlash yuzasidan ilmiy asoslangan va amaliyotda qo‘llash mumkin bo‘lgan yechimlarni ishlab chiqish uchun turli soha vakillarining sa’y-harakatlarini birlashtirish.
Ma’ruzalar qabul qilinadigan asosiy yo‘nalishlar: Konferensiya yalpi majlis hamda ochiq tanlov asosida saralangan ma’ruzalar taqdim etiladigan alohida mavzuli sho‘balar shaklida o‘tkaziladi.
Quyidagi yettita yo‘nalish bo‘yicha ma’ruza tezislari va ilmiy maqolalar qabul qilinadi:
- 1-sho‘ba. “O‘zbekistonda BMTning Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasini amalga oshirishdagi yutuqlar va muammolar: besh yil ichida nimalar o‘zgardi?”
- 2-sho‘ba. “Turli shakldagi nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun odil sudlov va yuridik yordamdan foydalanish imkoniyatlarini ta’minlash”.
- 3-sho‘ba. “O‘zbekistonda nogironlik belgisi bo‘yicha kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik prinsipini amalga oshirish muammolari”.
- 4-sho‘ba. “Interseksionallik: nogironligi bo‘lgan ayollar, yoshlar va bolalarning huquqlari”.
- 5-sho‘ba. “To‘siqsiz va qulay muhit — insonning asosiy huquqlaridan biri”.
- 6-sho‘ba. “Inklyuziv ta’lim olish huquqi: maktabgacha ta’limdan oliy ta’limgacha”.
- 7-sho‘ba. “Nogironligi bo‘lgan shaxslarning mehnat huquqlarini amalga oshirish”.
Ishtirok etish uchun ariza topshirish tartibi
Konferensiyada ishtirok etish istagida bo‘lgan talabgorlar 2026-yil 16-noyabrga qadar quyidagi havola orqali ro‘yxatdan o‘tish shaklini to‘ldirishlari va ma’ruza tezislarini yuklashlari lozim: https://forms.gle/pu6onYyZFp73Rh4X9
Arizalar qabul qilishning oxirgi muddati: 16-noyabr 2026-yil
Qo‘shimcha ma’lumot uchun aloqalar: Email: huquqplus.uz@gmail.com; Kamron Akramov, loyiha koordinatori. Telefon: +998 (99) 150-90-56
Konferensiya materiallarini nashr etish: Konferensiya ishtirokchilarining ilmiy maqolalarini O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Davlat va huquq instituti huzurida nashr etiladigan “Nogironlik: jamiyat va huquq” ixtisoslashtirilgan ilmiy jurnalida to‘plam shaklida chop etish rejalashtirilgan.

“Nogironlik: jamiyat va huquq” ilmiy jurnali “MUNIS” loyihasi (PRIM – Public Research Institutes Modernization) doirasida “Toshkent davlat yuridik universiteti bilan hamkorlikda Fanlar akademiyasi Davlat va huquq instituti huzurida Nogironlik huquqlarini tadqiq etish va targ‘ibot markazini tashkil etish” (“Establishment of the Center for Disability Righs Research and Advocacy at the Institute of State and Law of the Academy of Sciences in collaboration with Tashkent State University of Law”) nomli xalqaro grant loyihasi asosida Davlat va huquq instituti huzuridagi Nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlarini tadqiq etish va himoya qilish markazi muassisligida tashkil etilgan.
Tahririyat kengashi raisi: akademik Akmal Saidov
Bosh muharrir: Murodjon Turg‘unov – Davlat va huquq instituti direktori